English
پارسی

رزماری

نام رزماری برگرفته از کلمات لاتین " ros " به معنای شبنم و "marinus" به معنای دریا است. ارتفاع بوته این گیاه 50- 20 سانتی‌متر است و در شرایط مناسب آب و هوایی که برای این گیاه همان هوای گرم و مرطوب است ارتفاع آن به 150  سانتی‌متر هم می‌رسد.
رزماری، برگ و سرشاخه‌های گلدار خشک شدۀ گیاهRosmarinus officinalis از خانوادۀ نعناعیان است که حداقل دارای 1 درصد (حجم/وزن) روغن فرار می‌باشد.

نام های گیاه:
لاتین:

Rosmarinus officinalis
فارسی:

رزماری، رومارن
عربی:
اکلیل الجبل، حصالبان، حصالبان اکسیر
انگلیسی:
Rosemary, Common Rosemary, Moorwort, Herb of memory
آلمانی:
Echter Rosmarin, Anthoskraut, krankrautblatter, kranzenkrautblatter
فرانسه:
Romarin, Rose marine, Herbe aux couronnes, Feuilles de Rosmarin
 
 
 منبع جغرافیایی:
اکلیل کوهی، گیاه بومی نواحی مدیترانه است؛ ولی در نواحی مختلفی از جهان کشت می‌گردد. این گیاه از نواحی اسپانیا، مراکش، یوگسلاوی سابق و تونس صادر می‌شود.
 
ریخت شناسی:
 گیاه معطر بوته‌ای و پایا، با شاخه‌های بالارونده، که ارتفاع آن به 2 متر می‌رسد. برگها باریک با انتهائی بدون نوک و سوزنی‌شکل (نازک)، گلها به رنگ سبز تیره و به ندرت صورتی یا سفیدرنگ می‌باشد.
 
اندام داروئی:
 برگ و سرشاخه‌های گلدار گیاه، اندام داروئی رزماری را تشکیل می‌دهد.

زمان جمع‌آوری:
برگ و سرشاخه‌های گلدار گیاه رزماری هنگام شروع باز شدن گلها و در فصول بهار و تابستان جمع‌آوری می‌گردد.
 
دامنۀ انتشار:
پرورش گیاه رزماری در بیشتر نواحی ایران معمول می‌باشد. پرورش‌دهندگان عمدۀ گیاه رزماری را در دنیا کشورهای شمال آفریقا خصوصاً مراکش و تونس و کشورهای جنوب اروپا خصوصاً اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، یوگسلاوی و آمریکا تشکیل می‌دهند.
 
مواد متشکله:
مادۀ متشکلۀ اصلی برگ و سرشاخه‌های گیاه رزماری را روغن فرار تشکیل می‌دهد فارماکوپۀ گیاهی بریتانیا میزان روغن فرار رزماری را 1% حجم در وزن ذکر کرده است، ولی میزان روغن فرار این گیاه در نقاط مختلف دنیا بین 5/0 تا 5/2 درصد گزارش شده است.
عمده‌ترین ترکیبات موجود در روغن فرار گیاه را 1و8 ـ سینئول (cineol ) - بورنئول (Borneol)، کامفر (Campher)، بورنیل استات (Bornyl acetate)، آلفاپی‌نن (α - pinene) و –Bپینن تشکیل می‌دهند که بسته به شرایط جغرافیائی محل کشت گیاه، میزان و درصد هریک از این مواد متغیر می‌باشد.
سایر ترکیبات طبیعی موجود در برگ و سرشاخه‌های گلدار رزماری شامل این دسته‌ها می‌شود: فلاونوئیدها مانند جنکوانین و لوتئولین، اسیدهای فنلی مانند اسید رزمارینیک، دی‌ترپن‌ها، تری‌ترپن‌ها، تانن‌ها، مواد تلخ، رزین، ساپونین، پروتئین، چربی، کربوهیدرات، فیبر، برخی املاح و ویتامینها.
 
موارد استعمال:
از رزماری به صورت خوراکی در درمان اضطراب، سردرد، میگرن، فشار خون، نفخ و بی‌اشتهائی و به صورت موضعی بعنوان مسکن موضعی در درمان دردهای عضلانی و بیماریهای روماتیسمی استفاده می‌شود. همچنین بعلت عطر و طعم مناسب در صنایع آرایشی ـ بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. روغن رزماری یک روغن محرک است و از نظر رایحه و اثر، گرم و نافذ می‌باشد. اثر محرک رزماری روی سیستم اعصاب مرکزی بسیار برجسته است. مصرف رزماری چون موجب سهولت ترشح و دفع صفرا می‌شود از این جهت از آن در بیماریهای یرقان و نارسائی اعمال کبداستفاده بعمل می‌آورند. مصرف رزماری در موارد ضعف عمومی، خستگی مفرط و بیحالی بیمار در دوران نقاهت مفید تشخیص داده شده است.
 
عوارض جانبی:
مصرف داروئی موضعی گیاه و یا کاربرد فرآورده‌های آرایشی ـ بهداشتی حاوی رزماری در برخی از افراد حساس، گهگاه ایجاد قرمزی پوست، درماتیت، حساسیت پوستی و حساسیت به نور ایجاد می‌کند.
 
موارد احتیاط:
رزماری در دوران بارداری، شیردهی و در بیماران صرعی و فشار خون بالا بهتر است بکار نرود. روغن رزماری دارای 20ـ10 درصد کافور می‌باشد که اگر به مقدار زیاد مصرف شود می‌تواند موجب تشنجات صرع‌ مانند شود.
 
موارد استعمال در پزشکی گذشته:
در طب گذشته از رزماری به صورت خوراکی بعنوان مدر و ضدنفخ و به صورت موضعی بعنوان ضد التهاب و ضد درد استفاده می‌کرده‌اند.

آثار فارماکولوژیکی:
آثار ضد میکروبی گیاه و روغن فرار رزماری و تعدادی از مواد مؤثره این گیاه علیه میکروبهای زیر تأیید گردیده است: استافیلوکوکوس اورئوس، استافیلوکوکوس آلبوس، ویبریوکلرا، اشرشیاکلی، لاکتوباسیلوس برویس، پسودوموناس فلورسنس، رودوتورولا گلوتینیس، کورینه باکتریا.
آثار آنتی‌اکسیدانی فراکسیون‌های مختلفی از گیاه رزماری نیز در شرایط برون‌تنی و درون‌تنی بررسی و تأیید شده است. در برخی از این موارد، آثار فوق با آثار آنتی‌اکسیدان‌های شناخته شده‌ای نظیر BHA  (Botylated Hydroxyanisole) و (Botylated Hydroxytoluene)  BHT برابری می‌نماید.
روغن فرار رزماری اثر مشخصی بر روی عضلۀ صاف ایلئوم خوکچه هندی دارد که این اثر مربوط به بورنئول موجود در روغن فرار بوده که در شرایط آزمایشگاهی بعنوان یک آنتاگونیست استیل‌کولین عمل می‌نماید. همچنین در مطالعۀ دیگری اثر شل‌کنندگی روغن فرار رزماری بر روی اسفنکتر اودی (oddis sphincter) خوکچۀ هندی که قبلاً با مورفین منقبض شده بخوبی مشهود بوده است. آثار ضد التهاب، ضد کمپلمانی، آنتی‌اکسیدانی و آنتی‌گونادوتروپیک اسید رزمارینیک که یکی از مواد متشکلۀ اصلی گیاه رزماری می‌باشد نیز به اثبات رسیده است.
بر اثر مصرف خوراکی و یا استنشاق روغن فرار گیاه رزماری در موش، تحریک فعالیت لکوموتور دیده شده است که این اثر را به 1و8 ـ سینئول مربوط می‌دانند. اثر مهارکنندگی عصارۀ گیاه رزماری علیه فعالیت آنزیم اوره‌ آز و اثر فلاونوئید دیوسمین موجود در رزماری در کاهش شکنندگی مویرگی از سایر خصوصیات مهم فارماکولوژیک گیاه محسوب می‌شوند.

پماد رزامینت

در ساخت پماد رزامینت شرکت سبز دارو از اسانس گیاه رزماری استفاده شده است بطوریکه  هر پماد 30 گرمی شامل : 4/2 گرم رزماری، 2/1 گرم منتول و 2/1 گرم کامفر مي باشد. دارو بر مبناي اكاليپتول استاندارد شده است. این محصول تسکین دهنده دردهاي عضلاني، مفصلي ورماتیسمی می ¬باشد. این پماد با افزایش گردش خون در ناحیه آسیب دیده یا دردناک موجب افزایش حرارت و کاهش درد در موضع می گردد و علاوه بر آن منتول و کامفر موجود در این پماد دارای اثر ضد التهاب و درد مفاصل می باشند

اطلاعات تماس

  • آدرس کارخانه: اصفهان-- --کیلومتر 55 جاده شیراز، شهرک صنعتی رازی، فاز 2، خیابان ششم
  • تلفن تماس: ۸ - ۹۵۰۱۰۵۰۶ - ۰۳۱
  • تلفن تماس: ۹۵۰۱۰۵۰۹ - ۰۳۱
  • ایمیل:

آدرس ما بروی نقشه

گالری تصاویر